Wednesday, September 26, 2012

Çardaq zağa. Чардаг зага.



Fotolarını gördüyünüz yaşayış düşərgə Çardaq zağa adlanır. Bu mağara da qədim qobustanlıların yaşayış məskənlərindən biri olmuşdur. Həmçinin ola bilsin ki, bu məskəndən onlar sığınacaq kimi istifadə edirdilər. Bu mağarada Tunc dövrünə aid artefaktlar aşkar edilmişdir. Həmçinin düşərgənin divarlarında müxtəlif rəsmlər mövcuddur. Diqqət çəkən rəsmlərdən biri də bezoar keçisinin rəsmidir. 

Представленный на фото жилой стоянка именуется Чардаг зага. Эта пещера также была одной из мест проживания гобустанцев. Также, возможно, что данный стоянка служил для гобустанцев местом убежища. В данной пещере были обнаружены артефакты, относящиеся относящиеся к бронзовому периоду. На стенах стоянки имеются различные рисунки. Особо следует отметить рисунок с изображением козла «Безоар»



Belə ki, alimlərin fikrincə bezoar keçisi Qədim Qobustanda insanlar üçün totem rolunu oynamışdır. Ona görə də çox güman ki, onlar məskunlaşdıqları yerin girəcəyində bu heyvanın rəsmini çəkməklə totemin onları qorumasını düşünmüşdülər. Onlar bu heyvanı müqəddəs sayırdılar. Təsadüfi deyil ki, Qobustan ərazisində demək olar ki, insan məskənləri olan düşərgələrin əksərində keçi rəsmləri çəkilmişdir.


По мнению ученых, козел безоар играл роль тотема для древних гобустанцев. Предполагается, что изображая рисунок козла у входа в пещеру, древние гобустанцы призывали тотема уберечь их от неприятностей. Они считали это животное святым. Вот почему в большинстве пещер располагающихся на территории Гобустана можно встретить рисунки козла.


Bundan əlavə mağaranın içərisində fərqli formada çəkilmiş insan rəsmi də nəzərə çarpmaqdadır.

Кроме того, внутри пещеры можно увидеть  рисунок человека в отличительной форме.  



 Bu rəsmdə ola bilsin ki, insan rəqs edir və ya hansısa dini ritualı yerinə yetirir. Qolunun birini yuxarı qaldırmaqla digərini aşağı endirmiş vəayaqlarını da geniş şəkildə açaraq hansısa ritualı yerinə yetirməkdədir. Bu rəsmdə gördüyümüz hərəkət səmazənlərin rəqsinə də oxşayır. Amma hər hansı bağlılıq olduğunu iddia etmək çətin olardı. Bu düşərgənin tunc dövrü abidəsi olduğunu nəzərə alsaq bu rəsm burada ən azı Mövlanə Cəmaləddin Rumidən 2-3 min il öncə çəkilmişdir.


Возможно, на этих рисунках первобытный человек танцует либо совершает какой-либо религиозный обряд. Поднимаю одну руку вверх и опуская другу руку вниз, при этом широко расставляя ноги, человек совершает какой-то определенный религиозный ритуал. Представленное на этом рисунке движение также похоже на танец семазэнов.  Но подтверждать какую-либо связь весьма затруднительно. Принимая во внимание тот факт, что данная пещера является памятником Бронзовой эры, очевидно, что данный рисунок был изображен за 2 -3 тысячелетия до Джелаладдина Руми.





Bundan əlavə mağaranın daxilində arxa divarda bir neçə atlı rəsmləri də çəkilmişdir. Bu da artıq atdan minik vasitəsi kimi istifadə edilməsi, atlarla ova, döyüşə gedilməsi dövrünə təsadüf etdiyini düşünməyə əsas verir.

Помимо этого, внутри пещеры на задней стене изображено несколько рисунков всадников. И этот факт дает основание полагать, что рисунок относится ко времени использования лошади как средства передвижения, к охоте на лошадях, также к битвам.





Mağara ilə üzbəüz dayandıqda sağ tərəfindəki divarında da müxtəlif yazıların olduğunu güman etmək olar. Lakin, bu qaya parçasının eroziya nəticəsində üzərində heç nə qalmamışdır.

Предположительно на стенах расположенных по правую сторону стоящего напротив пещеры, имеются различные надписи. Но, в результате эрозии на данном куске скалы ничего не сохранилось.















Thursday, September 13, 2012

Qobustanda aşkar olunmuş daş zindan. Stone anvil which found in Gobustan. Каменная наковальня обнаруженная в Гобустане.

 Bu daş zindanın təxminən Son Tunc-Erkən Dəmir dövrlərinə təsadüf etdiyi güman edilir. Bu əmək alətindən metalın döyülüb formaya salınmasında, mismarların, döyüş silahlarının, ov alətlərinin və digər əmək alətlərinin hazırlanmasında istifadə olunmuşdur. Ən diqqət çəkən məqam isə daş zindanın üzərində müxtəlif  cızmaların olmasıdır. Onun üzəri bəzədilmişdir. Əmək alətinin yan hissəsində onu əhatələməklə nöqtələr şəklində iki sıra düzülən naxışlar atılmışdır. Bundan əlavə isə alətin ön tərəfində üç, arxa tərəfində isə dörd ədəd xətt cızılmışdır. Qədim Qobustanlıların bu əmək alətini bəzəmələrinin səbəbini dəqiq demək mümkün deyil. Ola bilsin ki, bu xüsusi bir ritualla bağlı olmuşdur. Qobustan arxeoloji abidəsinin əsas tədqiqatçılarından biri, prof. F. Muradova isə bunda heç bir ayrı məna axtarmağın lazım olmadığını qeyd edir. Arxeoloqun fikrincə bu sadəcə öz əmək alətlərini daha gözə gəlimli etmək məqsədi ilə atılmış naxışlardır.



This stone anvil is supposed to coincide with about Late Bronze and Early İron age. This instrument of labor was used for making nails, guns, hunting instruments and other. The most striking point that there are various tracings on this stone anvil. It was decorated. On the side of the instrument in the form of two rows of dots have been made patterns. In addition this on the front side of instrument there are three and on the back side four traced lines. It is not possible to know why ancient Gobustan people decorated this instrument of labor. Maybe it was associated with special rituals. One of the main researchers of Gobustan archeological monument, prof. F. Muradova thinks that there is not necessary to search the mean of these decorations. According to archaeologist these patterns are only for making instrument much more exquisite.



Считается, что этот каменный наковальня (относится эпоху поздней бронзы - ранней железа). Это орудие труда было использовано для изготовления гвоздей, оружий, охотничьих орудии и другие. Самым поразительным, является то, что на етом камменном наковальние есть различные узоры. Это было украшением. На сторонах прибора в виде двух рядов точек были сделаны узоры. Кроме этого на передней стороне инструмента имеются три поцарапанных, а на обратной стороне четыре таких линий. Не возможно понять, почему древние Гобустанцы украшали это орудие труда. Возможно, это было связано с особыми ритуалами. Одна из главных исследователей археологического памятника Гобустан, проф. Ф. Мурадова считает, что (нет необходимости искать другого смысла в этих украшениях). По словам археолога, эти узоры были необходимы лишь, для того чтобы инструмент смотрелся более изысканным.